Antisosyal Kişilik Bozukluğu Nedir?

antisosyal_kisilik_bozuklugu_nedir_h347.jpg

Antisosyal kişilik bozukluğu veya diğer adıyla sosyopati, psikopati ile alakalı bir psikolojik bozukluktur (düzensizliktir). Bir sosyopatı bir psikopattan ayıran özellik, patolojidir, yani semptom farklılığıdır. Psikopati, sosyopatiye göre daha ağır bir bozukluk olup, sosyopatide görülen semptomlara ilâveten özellikle ahlâka aykırı davranışlar ihtiva eder.

Sosyopatiye sosyal çevrenin sebep olduğu düşünülmektedir. Antisosyal kişilik bozukluğuna (ASKB) sahip olan insanlar, halk arasında yaygın olarak “sosyopat” olarak adlandırılırlar.

Tanımı Nedir?
Sosyopati, antisosyal kişilik bozukluğu olarak isimlendirilen psikolojik hastalığın gayri resmî adıdır. Antisosyal kişilik bozukluğu, aklî bir bozukluk (düzensizlik) olup, Amerikan Psikiyatri Derneği’nin Teşhis ve İstatistik Rehberinde şöyle tarif edilmektedir: “Teşhis için temel özellik, çocukluk veya ilk ergenlik çağında başlayıp yetişkinlik çağında da devam eden, diğer insanların hakları ile ilgili daimî bir umursamazlık ve ihlâl seyridir.” Hastalığın temel özellikleri olarak sayılan hususlar, hilekârlık vemanipülasyondur. Bu sebeple, teşhisi koyarken, muayene edilen ferdin haricindeki kaynaklardan malzeme (delil) toplamak zaruridir. Ayrıca fert, 18 veya daha büyük yaşta olmasına ilâveten belgelenmiş 15 yaş öncesi davranış bozukluğu hikâyesine (tarihçesine) de sahip olmalıdır.

Teşhis Kriterleri Nelerdir?
Teşhis için, aşağıdakilerden en az üçünün bir şahısta toplanması gerekir.

1) Mükerreren göz altına alınmayı gerektiren fiilleri işlemek suretiyle belirlenmiş, hukuka uygun davranışları tespit eden sosyal kurallara uymamak,

2) Mükerreren yalan söylemek, takma isimler kullanmak veya şahsi menfaat yahut zevk için diğer insanları kandırmak fiilleri ile belirlenen hilekârlık,

3) Fevrilik (ani tepki gösterme) veya ileriyi (geleceği) planlayamamak,

4) Mükerrer fiziki dövüşmeler ve saldırılar ile belirlenen sinirlilik ve saldırganlık,

5) Kendisinin veya başkalarının emniyetine yönelik ihmali (tedbirsiz) umursamazlık,

6) Tutarlı iş davranışını devam ettirme (aynı işte uzun süre çalışma) veya mali mükellefiyetlerini ifada mükerrer başarısızlık tarafından belirlenen daimi sorumsuzluk,

7) Başka bir kimseye zarar verme, kötü davranma veya malını çalma hususunda umursamaz olmak yahut bu fiilleri mantıklılaştırmak tarafından belirlenen merhametsizlik.

Semptomları (belirtileri) Nelerdir?
Antisosyal kişilik bozukluğu olan şahısların ortak özelliklerinin bir kısmı şunlardır:

1) Yalan söyleme veya hırsızlık yapmada ısrar,

2) Ceza adaleti sistemi ile mükerrer problemler yaşama,

3) Diğer şahısların haklarını veya sınırlarını (mülki, fiziki, cinsi, hissi, hukuki) ihlal etmetemayülü,

4) Alkol veya uyuşturucu madde suiistimali,

5) Saldırganca, sıklıkla şiddetli davranış; kavgaya karışma temayülü,

6) Daimi olarak endişesinirlilik ve moral bozukluğu hissetme (disfori),

Potansiyel İşaretçileri Nelerdir?
Her ne kadar, antisosyal kişilik bozukluğu 18 yaşından önce resmen teşhis edilemese de, bu hastalığın, MacDonald Üçlüsü olarak bilinen üç işaretçisi, bazı çocuklarda bulunabilir. Bunlar; normalden uzun bir süre devam eden yatak ıslatmahayvanlara eziyet ve piromani (yangın çıkarma hastalığı, yani yangın çıkarma hususunda kontrol edilemez bir isteğe sebep olan akıl hastalığı).

Sebepleri Nelerdir?

ASKB’nun sebepleri bilinmemektedir. Biyolojik ve genetik faktörlerin rol oynayabileceği sanılmaktadır. Fakat, hastalık ile biyolojik faktörler arasındaki istatistiki korelasyon zayıftır, bu da pek çok uzmanı aksi yönde bir inanca yöneltmiştir.

Bowlby (1944), antisosyal kişilik bozukluğu ile hayatın ilk beş yılındaki ana mahrumiyeti arasında bir bağlantı görmüştür. Glueck and Glueck (1968), bu kişilik bozukluğunu geliştiren çocuklarınanalarının tutarlı disiplin uygulamama ve şefkat göstermeme eğiliminde olduklarının işaretlerini ve alkolizm ve fevriliğe yönelik anormal bir eğilim bildirmiştir. Bu faktörlerin tamamı,tutarlı yapıya ve davranış sınırlarına sahip istikrarlı ve fonksiyonel bir ev oluşturma hususundaki başarısızlığa katkıda bulunmaktadır.

Haber Kaynağı: Wikipedia

Gerçekler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

scroll to top